Trang ChủQuảng Trị – Từ vệt đen trên ảnh vệ tinh, các nhà thám hiểm lần đường qua rừng núi hiểm trở, mang thiết bị chuyên dụng phát hiện hố sụt rộng 2,1 ha.
Năm 2023, khi tìm kiếm trên Google Earth, ông Nguyễn Văn Úy, Phó giám đốc Công ty Thám hiểm Jungle Boss, thành viên Hiệp hội Hang động Mỹ, phát hiện một vệt đen giữa núi rừng khu vực Chà Nòi – Khe Gát, vùng lõi vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Hình ảnh vệ tinh độ phân giải thấp khiến ông chưa thể xác định đây là hố sụt hay dạng địa hình khác.
Ông dùng flycam kiểm tra từ xa khoảng 20 km nhưng thiết bị chỉ bay cao tối đa 500 m, không vượt qua được những ngọn núi phía trước. Cùng năm, ông Kevin Ditamore, thành viên Hiệp hội Hang động Mỹ (NSS), đến Phong Nha – Kẻ Bàng và trao đổi với ông Úy.
Hai người bất ngờ nhận ra cùng chú ý đến một vệt đen, nghi là hố sụt hoặc cửa hang động tại Chà Nòi – Khe Gát. Sau khi đối chiếu, họ xác định hai vị trí trùng nhau nhưng chưa đủ dữ liệu để khẳng định. Ông Kevin trở về nước, kế hoạch khám phá tạm gác lại.
Đầu năm 2025, khi có flycam bay cao 1.000 m, ông Úy cùng một số chuyên gia Mỹ ba lần kiểm tra địa hình. “Hình ảnh từ trên cao ghi nhận miệng hố giữa rừng nguyên sinh. Tôi xác định đây là hố sụt”, ông Úy kể.
Đến tháng 4/2025, đoàn 10 người, trong đó có hai kiểm lâm, xuất phát từ đèo Đá Đẽo trên đường Hồ Chí Minh, xã Phong Nha. Mỗi người mang hàng hóa nặng hơn 35 kg vào rừng tìm đường đến miệng hố, chưa phải xuống đáy khảo sát.
Ông Nguyễn Văn Úy (đứng đầu bên phải) cùng đoàn băng rừng khảo sát hố sụt. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Hố nằm sâu trong vùng lõi rừng nguyên sinh, địa hình hiểm trở, không có lối mòn. Ngay cả kiểm lâm vườn quốc gia và dân chuyên đi rừng chưa biết đường đến. Các thành viên phải luồn qua những tầng cây rậm rạp, cành cây, gai cứa rách da bật máu. Vắt rừng bám vào chân, máu thấm đỏ cả tất bảo vệ.
Các sườn núi dốc đứng buộc thành viên phải bám vào thân cây, dò từng bước để tránh trượt ngã. Cuối ngày, đoàn dựng lán, nấu ăn và nghỉ qua đêm. Bữa ăn chủ yếu là thực phẩm khô, nước mang theo có hạn nên họ tranh thủ lấy thêm từ suối. Khu vực này toàn núi đá vôi, ít khe suối, nhiều lúc họ phải nhịn khát.
Hai ngày trôi qua, miệng hố vẫn chưa xuất hiện. Đoàn nhiều lần phải đổi hướng đi do gặp vách đá hoặc bụi rậm không thể xuyên qua. Đường gập gềnh, dây leo giăng kín khiến việc định hướng khó khăn, sức lực các thành viên dần cạn.
Cuối ngày thứ ba, khi nhóm chia ra ba hướng tìm kiếm, một thành viên bất ngờ phát hiện miệng hố giữa tán rừng. Nó lớn hơn nhiều so với hình ảnh ghi nhận từ flycam. “Mọi người vỡ òa hạnh phúc. Ai cũng thở hổn hển sau khi vượt dốc, nhưng vui sướng giống như gặp kho báu. Bụng đói, miệng khát, nhưng lúc này chẳng ai bận tâm, đổ đến miệng hố xem”, ông Úy kể.
Những vách đá gần như thẳng đứng bao quanh khoảng trống khổng lồ. Đoàn không có đủ thiết bị để xuống đáy, lương thực chỉ đủ cho kế hoạch năm ngày nên quyết định ghi nhận vị trí, rút khỏi khu vực và chuẩn bị khảo sát chuyên sâu. “10 người đều là dân chuyên đi rừng, có kỹ năng leo núi nhưng khi về nhà ai cũng có vài vết sẹo để lại do cây rừng cứa chảy máu”, ông Úy nói.
Từ ngày 23 đến 29/7/2025, cuộc khảo sát chính thức được triển khai với 24 thành viên, gồm các chuyên gia NSS, đội ngũ kỹ thuật Jungle Boss và kiểm lâm, trong đó có ông Kevin Ditamore.
Ông Kevin Ditamore đu dây xuống hố sụt. Ảnh: Jungle Boss
Đoàn mang theo 500 m dây chuyên dụng, thiết bị bảo hộ, lương thực và thực phẩm. Mỗi người chia nhau vác khoảng 30 kg. Sau hành trình hơn 20 km xuyên rừng, vượt đá tai mèo và những con dốc dựng đứng, các thành viên tiếp cận miệng hố, dựng lán và chia thành hai nhóm. Một nhóm lắp đặt dây để chuyên gia đu xuống khảo sát, nhóm còn lại phụ trách hậu cần.
Mỗi ngày, sáu chuyên gia lần lượt đu dây xuống hố, kiểm tra địa hình, vách đá và dấu hiệu địa chất. Những người còn lại chuẩn bị bữa ăn, vận chuyển nước và hỗ trợ hậu cần giữa rừng.
Kết quả xác định hố sụt rộng khoảng 2,1 ha, thuộc khoảnh 8, tiểu khu 603, phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Miệng hố hình bầu dục, dài khoảng 190 m, rộng 140 m. Bên trong, chiều dài lớn nhất khoảng 250 m, rộng 200 m và sâu 120 m.
Điểm đặc biệt là các vách đá mở rộng từ trên xuống dưới, tạo hình thái như chiếc bát úp ngược. Lòng hố rộng hơn miệng, hình thành khoảng không gian lớn. Dù nằm sâu trong vùng lõi, đáy hố không chỉ có đá vụn và đất đá sạt lở mà còn là hệ sinh thái rừng nguyên sinh xanh tốt với nhiều cây cổ thụ.
Đoàn ghi nhận hàng triệu vỏ ốc chất thành đống bên các vách đá cùng nhiều bộ xương khỉ. Tiếng đàn khỉ vang vọng giữa những tán rừng, chim hót ríu rít. “Điều này cho thấy nơi đây không chỉ là một cấu trúc địa chất khổng lồ mà còn ôm trọn cả một hệ sinh thái với sự hiện diện của động vật hoang dã”, ông Úy đánh giá.
Đáy hố sụt là khu rừng nguyên sinh. Ảnh: Jungle Boss
Trong quá trình khảo sát, đoàn phát hiện một khe nứt trên vách đá, cao khoảng 5 m, sâu 12-15 m. Tuy nhiên, tại đây không ghi nhận luồng khí lưu thông hoặc dòng chảy rõ rệt để xác định khả năng thông với hệ thống hang động bên dưới.
Với hơn 20 năm khám phá hang động và núi rừng tại Phong Nha – Kẻ Bàng, ông Úy đánh giá đây là một trong những hố sụt lớn nhất từng được ghi nhận ở khu vực. So với hố sụt Kong được phát hiện năm 1997, hố mới rộng hơn nhưng không sâu bằng. Đoàn thám hiểm đang thu thập thông tin từ người đi rừng, tìm hiểu bản đồ hệ thống suối quanh khu vực để phục vụ các đợt khảo sát tiếp theo.
Giám đốc Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng Phạm Hồng Thái cho biết kết quả khảo sát cung cấp thêm thông tin khoa học về địa chất, địa mạo và đa dạng sinh học, góp phần phục vụ quản lý, nghiên cứu, bảo tồn và tuyên truyền giá trị di sản thiên nhiên.
Thời gian tới, Ban Quản lý vườn tiếp tục phối hợp với các đơn vị chuyên môn và chuyên gia hang động để xác định chính xác hơn kích thước, đặc điểm địa mạo, cấu trúc địa chất, hệ thống khe nứt và dấu hiệu sạt lở; đồng thời nghiên cứu khả năng tồn tại các khoảng rỗng ngầm, điều tra thảm thực vật và động vật hoang dã.
Kết quả sẽ góp phần bổ sung dữ liệu khoa học về hố sụt mới phát hiện, làm rõ thêm những giá trị tự nhiên của vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.
Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới năm 2003 và mở rộng năm 2015. Khu vực nổi tiếng với hệ thống hang động đá vôi, trong đó có Sơn Đoòng, hang Én và Pygmy. Nơi đây đã ghi nhận khoảng 5 hố sụt lớn. Các hố sụt dạng này thường hình thành khi đá vôi bị nước bào mòn trong thời gian dài, tạo khoảng rỗng dưới lòng đất khiến phần trần hang mất khả năng nâng đỡ và sụp xuống.
📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.
Bạn cũng có thể thích
