Đại biểu Quốc hội nêu loạt kiến nghị về án tử hình, khoan hồng với người nhận tội

Thảo luận về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) sáng 27/10, các đại biểu Quốc hội kiến nghị làm rõ chính sách khoan hồng và hoàn thiện quy định xử lý tội phạm.

Sáng 27/10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi), với nhiều ý kiến tập trung vào chính sách khoan hồng, phạm vi xử lý hành vi chuẩn bị phạm tội và thu hẹp hình phạt tử hình.

Khoan hồng nhưng không buộc người phạm tội phải chấp nhận hình phạt

Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) bày tỏ đồng tình với việc bổ sung chính sách khoan hồng đối với người phạm tội tự nguyện nhận tội và khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, ông đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc quy định về việc người phạm tội phải chấp nhận hình phạt mới được xem xét hưởng chính sách này.

Theo đại biểu, việc tự nguyện nhận tội, ăn năn hối cải và khắc phục hậu quả đã là những căn cứ quan trọng để xem xét khoan hồng. Nếu buộc người phạm tội phải chấp nhận hình phạt, trong khi họ có thể chưa đồng tình với mức hình phạt được đề xuất, thì việc xem xét chính sách khoan hồng có thể chưa thực sự khách quan.

Đại biểu Hoà cho rằng cần tập trung vào thái độ tự giác nhận trách nhiệm và hành động khắc phục hậu quả, thay vì đặt thêm điều kiện phải chấp nhận hình phạt.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) phát biểu thảo luận tại hội trường. Ảnh: Quang Vinh

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) phát biểu thảo luận tại hội trường. Ảnh: Quang Vinh

Về phạm vi trách nhiệm hình sự đối với hành vi chuẩn bị phạm tội, đại biểu Phạm Văn Hòa cơ bản nhất trí với dự thảo khi thu gọn đề xuất từ 13 hành vi xuống còn 10 tội danh. Theo ông, việc xử lý từ giai đoạn chuẩn bị có ý nghĩa phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm từ sớm, nhất là với những hành vi có khả năng gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng đối với tính mạng và tài sản.

Tuy nhiên, đại biểu Phạm Văn Hoà đề nghị nghiên cứu bổ sung một số tội danh có tính chất nguy hiểm cao, gồm mua bán người theo Điều 150, mua bán người dưới 18 tuổi theo Điều 151, chiếm đoạt người dưới 16 tuổi theo Điều 153 và một số hành vi chuẩn bị cướp giật tài sản, cướp máy bay. Theo ông, dù hành vi mới ở giai đoạn chuẩn bị, nguy cơ gây hậu quả lớn vẫn cần được tính đến để có cơ chế phòng ngừa phù hợp.

Đại biểu cũng ủng hộ mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự đối với hành vi chuẩn bị phạm tội, từ 13 hành vi được đề xuất trước đó xuống còn 10 tội danh trong dự thảo lần này. Tuy nhiên, ông đề nghị nghiên cứu bổ sung một số tội có tính chất nguy hiểm cao như mua bán người, mua bán người dưới 18 tuổi, chiếm đoạt người dưới 16 tuổi và các hành vi chuẩn bị cướp máy bay.

Đối với hình phạt cải tạo không giam giữ, đại biểu đánh giá đây là hướng xử lý nhân văn với tội phạm ít nghiêm trọng, giúp hạn chế việc giam giữ không cần thiết. Tuy vậy, việc lựa chọn tội danh áp dụng cần được cân nhắc kỹ, bảo đảm không bỏ lọt những hành vi có mức độ nguy hiểm cao.

Đại biểu Dương Đức Hải – Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Bộ Công an) - Đoàn ĐBQH TP.Hà Nội phát biểu tại hội trường Quốc hội, sáng 27/10. Ảnh: Quang Vinh

Đại biểu Dương Đức Hải – Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Bộ Công an) – Đoàn ĐBQH TP.Hà Nội phát biểu tại hội trường Quốc hội, sáng 27/10. Ảnh: Quang Vinh

Ở góc độ thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm, đại biểu Dương Đức Hải – Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Bộ Công an) – Đoàn ĐBQH TP.Hà Nội bày tỏ tán thành chính sách khoan hồng đối với người tự nguyện nhận tội, chủ động khai báo và chấp nhận hình phạt theo đề xuất tại Điều 3 và Điều 57 của dự thảo.

“Đây là đổi mới quan trọng do Chính phủ trình Quốc hội, được Bộ Công an chủ trì nghiên cứu, xây dựng từ yêu cầu thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm”- đại biểu Hải nói và cho rằng những băn khoăn của các vị đại biểu về sự tự nguyện, quyền bào chữa, trách nhiệm chứng minh tội phạm và quyền quyết định độc lập của tòa án là rất chính đáng.

Từ thực tiễn công tác trong ngành công an, đại biểu góp thêm một số ý kiến để làm rõ cơ sở ủng hộ chính sách này. Theo ông, cơ chế này có thể tạo động lực để người phạm tội hợp tác thực chất, giúp cơ quan chức năng làm rõ đồng phạm, truy tìm tài sản và khắc phục hậu quả sớm hơn, nhất là trong các vụ án có nhiều người tham gia hoặc tài sản bị dịch chuyển qua nhiều khâu.

Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh chính sách khoan hồng phải đi cùng những bảo đảm chặt chẽ về quyền con người và công lý. Người bị buộc tội phải được giải thích đầy đủ quyền, điều kiện và hệ quả pháp lý, được bảo đảm quyền bào chữa; việc nhận tội phải được kiểm chứng bằng chứng cứ, còn trách nhiệm chứng minh tội phạm vẫn thuộc về cơ quan tiến hành tố tụng.

đại biểu Nguyễn Ngọc Việt (Đoàn ĐBQH TP.Hà Nội) phát biểu tại hội trường Quốc hội, sáng 27/10. Ảnh: Quang Vinh

đại biểu Nguyễn Ngọc Việt (Đoàn ĐBQH TP.Hà Nội) phát biểu tại hội trường Quốc hội, sáng 27/10. Ảnh: Quang Vinh

Đại biểu Dương Đức Hải cũng lưu ý, việc chấp nhận hình phạt được đề nghị không thay thế quyền quyết định độc lập của tòa án. Việc xem xét khoan hồng phải đánh giá toàn diện tính chất hành vi, mức độ lỗi, sự hợp tác và các điều kiện luật định, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị hại.

Từ những phân tích trên, đại biểu đề nghị Quốc hội ủng hộ chính sách khoan hồng, đồng thời hoàn thiện các bảo đảm tố tụng để cơ chế này được áp dụng chặt chẽ, minh bạch và thống nhất.

Đề nghị làm rõ quy định về giám sát điện tử và tội phạm tài sản mã hóa

Cũng tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt (Đoàn ĐBQH TP.Hà Nội) đề nghị làm rõ hai nội dung trong dự thảo.

Về giám sát điện tử trong thi hành án hình sự tại Điều 415, đại biểu chỉ ra sự chưa thống nhất giữa báo cáo của cơ quan chủ trì soạn thảo và dự thảo Bộ luật Hình sự ngày 26/10/2026. Trong khi báo cáo nêu chính sách giám sát điện tử sẽ được nghiên cứu tại dự án luật khác, dự thảo vẫn bổ sung chương 5A của Luật Thi hành án hình sự, gồm 7 điều từ Điều 115a đến Điều 115g, cùng các quy định dẫn chiếu liên quan.

Theo đại biểu, giám sát điện tử có thể hỗ trợ quản lý người chấp hành án treo, cải tạo không giam giữ và một số nhóm khác, nhưng đòi hỏi nguồn lực về kinh phí, thiết bị, dữ liệu, nhân lực và cơ chế bảo vệ đời sống riêng tư.

Ông đề nghị lựa chọn rõ một trong hai phương án: Nếu chuyển nội dung này sang dự án luật khác, cần bỏ chương 5A và các quy định dẫn chiếu tương ứng; nếu tiếp tục giữ, phải đánh giá tác động đầy đủ về quyền, kinh phí, hạ tầng, dữ liệu, quyền khiếu nại, cơ chế kiểm soát và lộ trình triển khai.

Về tội vi phạm quy định liên quan đến tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa tại Điều 190, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt ghi nhận mục tiêu phòng, chống gian lận, bảo vệ người tham gia thị trường, nhưng cho rằng quy định về việc tổ chức, thực hiện hoặc làm trung gian giao dịch tài sản mã hóa để thực hiện hành vi trái pháp luật còn rộng.

Đại biểu đề nghị làm rõ hành vi bị cấm, yếu tố lỗi và mối quan hệ với khoản thu lợi hoặc thiệt hại; đồng thời loại trừ các hoạt động trung gian hợp pháp, tuân thủ cơ chế thí điểm. Nếu chưa đủ cơ sở xác định ranh giới pháp lý, ông đề xuất cân nhắc tạm thời chưa quy định riêng nội dung này.

📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.