World Cup phiên bản 64 đội mang lại những lợi ích gì, gặp thách thức ra sao?

World Cup phiên bản 48 đội vừa mới khép lại, thế nhưng chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã nhanh chóng làm dấy lên một cuộc tranh luận mới. Ông xác nhận sẽ bàn bạc mở rộng giải đấu lớn nhất hành tinh lên thành 64 đội tham dự ở VCK 2030. Kế hoạch này đứng trước những cơ hội và thách thức nào? Kênh Al Jazeera vừa có bài phân tích rất chi tiết.

FIFA đang xúc tiến đưa kế hoạch 64 đội đi vào thực tiễn

FIFA đang xúc tiến đưa kế hoạch 64 đội đi vào thực tiễn

Tính khả thi của siêu dự án 64 đội

Việc mở rộng từ 48 lên 64 đội tuyển đòi hỏi nỗ lực hậu cần ở quy mô chưa từng có. Thể thức 48 đội vốn đã kéo dài tới hơn 5 tuần với 104 trận đấu. Nếu duy trì cấu trúc vòng bảng 4 đội, tiếp theo là vòng knock-out 32 đội thì một VCK 64 đội sẽ bao gồm tới 128 trận đấu. Con số này cao gấp đôi so với thể thức 32 đội và nhiều hơn 24 trận so với VCK năm 2026.

Để hoàn thành số lượng trận đấu khổng lồ này, trừ khi FIFA cho tổ chức rất nhiều trận cùng giờ chứ nếu không, giải đấu sẽ phải kéo dài thêm ít nhất 1-2 tuần, đẩy tổng thời gian diễn ra lên tới 1 tháng rưỡi.

Đối với kỳ World Cup 2030, giải đấu này sẽ được đồng đăng cai bởi Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Morocco, cùng 3 trận mở màn tại Uruguay, Argentina và Paraguay (để kỷ niệm 100 năm giải đấu). Việc sắp xếp 128 trận đấu (nếu phương án 64 đội được FIFA thông qua) dàn trải qua 6 quốc gia và 3 lục địa là một bài toán tổ chức cực kỳ phức tạp.

Động lực cốt lõi của ý tưởng 64 đội chính là nguồn thu khổng lồ. FIFA nhắm tới những thị trường tỷ dân khó có cơ hội dự World Cup như Trung Quốc hay Ấn Độ. Bằng cách nới lỏng cánh cửa vòng loại, các quốc gia này sẽ có cơ hội chen chân vào VCK.

Việt Nam và Indonesia có thể hưởng lợi nếu FIFA mở rộng World Cup

Việt Nam và Indonesia có thể hưởng lợi nếu FIFA mở rộng World Cup

Điều này dẫn đến một hệ quả thương mại to lớn: giá trị của các giải vòng loại khu vực sẽ sụt giảm do thiếu đi tính cạnh tranh sống còn. Các đài truyền hình và nhà tài trợ sẽ không mặn mà chi trả số tiền lớn cho các trận đấu vòng loại vốn chỉ còn mang tính thủ tục. Thay vào đó, họ dồn toàn bộ ngân sách vào sự kiện chính – VCK World Cup.

Chia rẽ giữa các liên đoàn châu lục

Tham vọng bành trướng của FIFA vấp phải sự kháng cự quyết liệt từ các thế lực truyền thống. Chủ tịch UEFA, ông Aleksander Ceferin, đã thẳng thừng chỉ trích. Ông cho rằng ý tưởng này “không tốt cho World Cup và càng không tốt cho vòng loại của châu Âu”. Quan điểm trên là hoàn toàn dễ hiểu bởi UEFA luôn muốn bảo vệ quyền lợi và sự danh giá của giải đấu EURO cũng như vòng loại của họ.

Với phiên bản 64 đội, vòng loại ở châu Âu hay Nam Mỹ sẽ mất giá rất nhiều vì các đội mạnh coi như nắm chắc suất đi tiếp. Nhà đài sẽ không mặn mà với bản quyền phát sóng vòng loại nữa khiến các liên đoàn châu lục mất đi nhiều nguồn thu.

Các đội tuyển lớn coi như đương nhiên ẵm vé dự VCK

Các đội tuyển lớn coi như đương nhiên ẵm vé dự VCK

Mà khi “đói” nguồn thu từ vòng loại, UEFA sẽ càng phụ thuộc vào nguồn phân bổ trực tiếp từ FIFA. Thông qua việc biến World Cup thành độc tôn về bản quyền, FIFA và cá nhân tổ chức này sẽ nắm giữ sức ảnh hưởng tuyệt đối, kiếm về hàng chục tỷ USD từ truyền hình, thương mại và bán vé, đồng thời kiểm soát chặt chẽ nền kinh tế bóng đá toàn cầu. Chủ tịch Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC), Salman bin Ibrahim Al Khalifa, cũng đồng tình phản đối, đặt câu hỏi về giới hạn cuối cùng của sự mở rộng này là ở đâu.

Tuy nhiên, phía Nam Mỹ lại ủng hộ. Thông điệp mới nhất từ chủ tịch Liên đoàn bóng đá Nam Mỹ, Alejandro Dominguez, nhấn mạnh: “World Cup 2030 là thời điểm lý tưởng để nâng tổng số đội tuyển tham dự từ 48 lên 64 đội, mở ra cơ hội tranh tài lớn chưa từng có cho bóng đá toàn cầu”.

FIFA thì dùng luận điểm “trao cơ hội cho tất cả” để lôi kéo sự ủng hộ. Chủ tịch Infantino lập luận rằng nếu không cho các quốc gia nhỏ cơ hội dự World Cup, họ sẽ thiếu đi động lực nâng tầm nền bóng đá nước nhà. Việc nâng lên 64 đội chắc chắn sẽ được một số quốc gia đang phát triển ủng hộ nhiệt liệt, bởi đó là tấm vé vàng để bước ra đấu trường thế giới.

Những rào cản cho siêu dự án của FIFA

Rào cản đầu tiên là cơn ác mộng cơ sở hạ tầng. 64 đội tuyển kéo theo nhu cầu khổng lồ về sân vận động, khách sạn, sân tập và năng lực giao thông. Hãy lấy chủ nhà Saudi Arabia vào năm 2034 làm ví dụ.

Để tổ chức 128 trận đấu, Saudi Arabia sẽ phải chịu áp lực xây dựng khủng khiếp. Dù Saudi Arabia đã đề xuất 15 sân vận động cho phiên bản 48 đội (tại Riyadh, Jeddah, Khobar, Neom, Abha…), song chừng đó vẫn khó đáp ứng nổi quy mô của 64 đội cùng lượng cổ động viên khổng lồ đổ về trong gần 6 tuần.

Các quốc gia đăng cai có thể phải xây thêm sân vận động để đáp ứng yêu cầu

Các quốc gia đăng cai có thể phải xây thêm sân vận động để đáp ứng yêu cầu

Thứ 2 là lịch thi đấu cấp CLB sụp đổ. Một phiên bản World Cup phình to sẽ bóp nghẹt lịch thi đấu vốn đã chật chội. Không chỉ châu Âu, các giải đấu như J-League (Nhật Bản) hay MLS (Mỹ) hiện cũng đang chuyển sang lịch thi đấu kéo dài từ tháng 8 năm trước đến tháng 5 năm sau.

Nếu World Cup được tổ chức vào mùa Đông (như kế hoạch dự kiến 2034 tại Saudi Arabia do vướng tháng lễ Ramadan vào giữa tháng 11) thì giải đấu sẽ khiến toàn bộ các giải vô địch quốc gia trên toàn cầu bị gián đoạn trầm trọng. Và điều đó gây thiệt hại khổng lồ cho các CLB. Đó là chưa kể quỹ thời gian nghỉ ngơi của các cầu thủ hậu World Cup ngày càng ít đi, khiến họ bị bào mòn khi trở về phục vụ nơi trả lương cho mình.

Gánh nặng tài chính đối với các Liên đoàn quốc gia cũng là một yếu tố đáng cân nhắc. Nhiều người lầm tưởng dự World Cup là nhận được khoản tiền lớn, nhưng thực tế chi phí bỏ ra cũng vô cùng tốn kém.

Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Pháp (FFF) Philippe Diallo tiết lộ FFF phải chi khoảng 28 triệu USD cho kỳ World Cup 2026. Như vậy, tuyển Pháp phải vào ít nhất tới bán kết mới hòa vốn. Với thể thức 64 đội kéo dài, thời gian lưu trú tăng lên sẽ đẩy chi phí hậu cần lên mức kỷ lục. Nếu FIFA không gia tăng quỹ hỗ trợ, nhiều Liên đoàn bóng đá quốc gia có thể rơi vào cảnh nợ nần chỉ vì… được đi đá World Cup.

Không thể bỏ qua nguy cơ vắt kiệt sức cầu thủ và làm loãng chất lượng. Đây là trở ngại hiện hữu nhất. Mật độ thi đấu hiện tại đã khiến các cầu thủ tinh hoa chạm ngưỡng giới hạn thể lực. Việc thêm số lượng trận đấu sẽ gia tăng rủi ro chấn thương nghiêm trọng. Về mặt chuyên môn, sự góp mặt của hàng loạt đội bóng yếu sẽ làm loãng tính cạnh tranh khốc liệt vốn là bản sắc của World Cup.

Giải đấu có nguy cơ mất đi sự độc quyền, danh giá và sức hấp dẫn cốt lõi. Các trận đấu giữa những đội tuyển chênh nhau đến cả trăm bậc trên BXH FIFA hoàn toàn có thể xuất hiện. Các tỷ số 7-1, 5-0, 6-0 ở phiên bản 48 đội dường như là đủ để cảnh báo về kịch bản đậm đà hơn khi FIFA áp dụng phiên bản 64 đội.

📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.