Bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ sẽ có ý nghĩa lớn với số phận Ukraine như thế nào?

Trong nhiều tháng qua, Ukraine phải đối mặt với áp lực ngày càng gia tăng từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, khi ông tìm cách giành được những lợi ích chính trị trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 – theo phân tích của tờ Kyiv Independent.

Ông Trump được cho là sẵn sàng phớt lờ nếu đảng Cộng hòa mất ưu thế ở cả hai viện Quốc hội Mỹ. Ảnh: Anadolu.

Ông Trump được cho là sẵn sàng phớt lờ nếu đảng Cộng hòa mất ưu thế ở cả hai viện Quốc hội Mỹ. Ảnh: Anadolu.

Với việc Đảng Cộng hòa bị đe dọa ở cả hai viện của Quốc hội vào ngày 3/11, câu hỏi then chốt là đảng này sẽ thất bại nặng nề đến mức nào – và liệu mức độ thất bại đó có đủ để thay đổi chính sách đối ngoại của Washington hay không.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra vào thời điểm quan hệ Mỹ-Ukraine đang ở mức thấp nhất.

Ông Trump đã bị các nhà lập pháp Mỹ, Kiev và các thủ đô châu Âu chỉ trích vì cho phép dầu diesel của Nga vào Mỹ và nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Nga, đi ngược lại chiến lược lâu dài của phương Tây nhằm chấm dứt chiến tranh ở Ukraine.

Trong khi Mỹ tăng cường quan hệ kinh tế với Moscow, Kiev lại bị thúc ép chấm dứt các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga, đồng thời phải đối phó với sự gián đoạn trong hỗ trợ tình báo và việc vận chuyển hệ thống phòng không Patriot.

Nếu đảng Dân chủ chiến thắng, Ukraine sẽ được hưởng lợi từ một Quốc hội Mỹ ủng hộ và tạo điều kiện giám sát chặt chẽ hơn đối với những thay đổi trong chính sách đối ngoại của ông Trump. Tuy nhiên, các chuyên gia được tờ Kyiv Independent dẫn lời cho rằng tổng thống Mỹ cuối cùng vẫn sẽ nắm quyền kiểm soát vững chắc đối với chính sách đối ngoại của đất nước mình.

Tuần này, cử tri Mỹ sẽ bầu ra toàn bộ 435 thành viên của Hạ viện, nơi đảng Dân chủ được dự đoán sẽ giành được đa số lần đầu tiên kể từ năm 2020.

Đảng Dân chủ đối mặt với những khó khăn lớn hơn – nhưng không phải là không thể vượt qua – tại Thượng viện, nơi chỉ có khoảng một phần ba trong số 100 ghế được đưa ra bầu cử, với chỉ bảy ghế được coi là có kết quả khó đoán.

Ngay cả khi Đảng Dân chủ giành được 51 ghế Thượng viện cần thiết để đa số, họ vẫn cần Đảng Cộng hòa vượt qua thủ tục cản trở bỏ phiếu (filibuster), một chính sách của Mỹ quy định cần 60 phiếu thuận tại Thượng viện để thông qua các dự luật quan trọng.

Tuy nhiên, đối với Kiev, đó chưa phải là điểm kết thúc.

Ông Trump sẵn sàng phớt lờ quốc hội

Các thượng nghị sĩ Mỹ đã chứng minh họ có thể xây dựng một đa số lưỡng đảng để ủng hộ Ukraine, gần đây nhất là vào tháng 8, khi họ thông qua Đạo luật Lindsey Graham – do cố Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham khởi xướng – với 86 phiếu thuận.

Nhưng sự đồng thuận lưỡng đảng này không thể được xem là điều hiển nhiên khi các nhà lập pháp đảng Cộng hòa thách thức ông Trump.

“Trong môi trường chính trị phân cực cao độ hiện nay, hầu hết các nhà lập pháp đều ngần ngại phản đối một tổng thống thuộc đảng của mình, ngay cả khi họ không đồng ý với các lựa chọn chính sách của ông ta” – James M. Lindsay, một chuyên gia về chính sách đối ngoại của Mỹ tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, nói với tờ Kyiv Independent.

Nếu đảng Dân chủ tập hợp đủ sự ủng hộ để thông qua dự luật hỗ trợ Ukraine hoặc các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn đối với Nga, ông Trump sẽ nắm giữ quyền phủ quyết mạnh mẽ.

Chỉ khi có đa số tuyệt đối hai phần ba ở cả hai viện mới có thể bác bỏ điều đó, và đảng Dân chủ khó có thể đạt được con số đó.

Nhưng ngay cả khi dự luật được tổng thống ký duyệt, vẫn còn một trở ngại khác – đó là khả năng ông Trump sẽ phớt lờ nó sau đó.

Việc đó đã từng xảy ra trước đây.

Một dự luật trừng phạt sâu rộng đối với Nga, được cố Thượng nghị sĩ Graham ủng hộ mạnh mẽ, đã được thông qua với nhiều sự hoan nghênh và được tổng thống ký thành luật vào tháng 9.

Tuy nhiên, kể từ đó, ông Trump không hề cứng rắn hơn với Nga mà ngược lại.

Ngày 16/10, tổng thống đã ban hành quyết định miễn trừ rộng rãi các lệnh trừng phạt của Graham, vài ngày sau khi Bộ Tài chính của ông dỡ bỏ các hạn chế đối với việc mua dầu diesel từ Nga.

Đây cũng không phải là lần đầu tiên chính quyền Trump bỏ qua Quốc hội trong các vấn đề liên quan đến Ukraine.

Đầu năm nay, Lầu Năm Góc đã trì hoãn khoản viện trợ quân sự trị giá 400 triệu USD theo Sáng kiến Hỗ trợ An ninh Ukraine (USAI) trong nhiều tháng, mặc dù Quốc hội đã phê duyệt khoản viện trợ này.

Điều này cho thấy những hạn chế trong quyền lực của Quốc hội: việc thông qua một đạo luật không đảm bảo rằng cơ quan hành pháp sẽ thực thi nó theo đúng ý định của các nhà lập pháp.

Ukraine không phải vấn đề ưu tiên của đảng Dân chủ

Tuy nhiên, Ukraine khó có thể trở thành vấn đề trọng tâm của đảng Dân chủ sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Kế hoạch 100 ngày sau chiến thắng của đảng này tập trung vào các vấn đề cấp bách nhất đối với cử tri Mỹ, chẳng hạn như chi phí sinh hoạt và kiềm chế cuộc chiến của Trump chống lại Iran, vốn đã đẩy lạm phát và giá nhiên liệu lên cao.

Ukraine không phải là vấn đề ưu tiên hàng đầu.

Ngay cả khi bị dồn vào thế khó trong quốc hội, tổng thống vẫn sẽ có ảnh hưởng trên trường quốc tế.

“Trong lịch sử, hầu hết các tổng thống trong tình huống này đều chuyển sang chính sách đối ngoại, vì vậy ông Trump có thể sẽ còn táo bạo hơn trong một số sáng kiến của mình so với trước đây, có lẽ bao gồm cả việc hợp tác với Putin và (Chủ tịch Trung Quốc) Tập Cận Bình, bất chấp lợi ích của Ukraine và châu Âu” – Hamilton nói.

📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.