Trang ChủNhững đường ống dẫn khí từ thời Liên Xô đang trở thành chiến trường đặc biệt ở Ukraine, nơi binh sĩ Nga và Ukraine đối đầu trong không gian chật hẹp, tối tăm và đầy hiểm nguy.
Chiến thuật thâm nhập tinh vi của Nga qua đường ống ngầm
Đầu năm nay, quân đội Nga bắt đầu thâm nhập sâu vào phía sau phòng tuyến Ukraine. Họ không vượt qua các bãi mìn hay những dải cây cối bị thiết bị bay không người lái (UAV) giám sát chặt chẽ. Thay vào đó, họ di chuyển bên dưới mặt đất.
Binh sỹ Ukraine bên trong đường ống ngầm Ảnh: Lữ đoàn Khartiia số 13 của Ukraine
Binh sĩ Nga tận dụng đường ống dẫn khí đốt có từ thời Liên Xô dài hàng trăm km để tiếp cận phía sau các vị trí của Ukraine, sau đó trồi lên mặt đất và tiến hành những cuộc tấn công bất ngờ. Tại khu vực gần thành phố Kupyansk của Ukraine, lực lượng Kiev đang tìm cách đáp trả bằng cách tác chiến ngay trong lòng đất, dẫn đến những cuộc giao tranh ác liệt trong không gian tối tăm, chật hẹp nhằm ngăn chặn bước tiến của quân đội Nga qua hệ thống đường ống.
Trong lịch sử quân sự, các lực lượng vũ trang từng sử dụng đường hầm để ẩn náu, tiếp cận và tấn công đối phương, cũng như phá hoại các công trình phòng thủ. Ngày nay, giao tranh dưới lòng đất đang trở lại tại nhiều điểm nóng, từ Gaza, Iran đến Ukraine.
Trên chiến trường Ukraine, sự hiện diện dày đặc của UAV khiến việc đi lại trên mặt đất trở nên đặc biệt nguy hiểm. Tuy nhiên, quy mô của hoạt động tác chiến trong lòng đất đã khiến ngay cả lực lượng Ukraine cũng bất ngờ.
“Chúng tôi đã không đánh giá đúng quy mô của vấn đề và không nắm bắt được số lượng binh sĩ đối phương tham gia hoạt động này”, phó lữ đoàn trưởng Lữ đoàn Khartiia số 13 của Ukraine có mật danh Abbat cho biết.
Lữ đoàn Khartiia đóng vai trò chủ chốt trong chiến dịch phản công của Ukraine mang tên Veles – lấy tên một vị thần cai quản thế giới ngầm trong thần thoại Slav. Theo các binh sĩ Ukraine, họ phải di chuyển chen chúc trong những đường ống có đường kính khoảng 1,2 m, ngủ trong các hốc nhỏ được khoét vào thành ống thép. Các cuộc giao tranh diễn ra trong không gian chật hẹp, nơi binh sĩ chủ yếu chỉ có thể di chuyển theo hàng một. Họ phải sử dụng súng máy hạng nặng và đeo mặt nạ phòng độc. Mùi khí đốt cùng mùi thi thể phân hủy nồng nặc đến mức quân phục phải được giặt nhiều lần mới có thể khử hết mùi.
Nhiều quốc gia có hệ thống đường ống ngầm, chẳng hạn như cống thoát nước và đường ống dẫn khí đốt. Tuy nhiên, Ukraine từng là một trung tâm trung chuyển quan trọng trong mạng lưới đường ống quy mô lớn đưa năng lượng từ Nga sang Trung và Tây Âu. Theo Ukrnafta, doanh nghiệp năng lượng của Ukraine, hệ thống do đơn vị này vận hành gồm khoảng 3.200 km đường ống dẫn dầu và 3.060 km đường ống dẫn khí đốt.
Quân đội Nga từng tận dụng các đường ống dẫn khí đốt để đối phó với cuộc tấn công của Ukraine vào tỉnh Kursk năm 2024. Lực lượng này cũng sử dụng những tuyến đường ngầm tương tự trong các nỗ lực thâm nhập thành phố Chasiv Yar ở miền Đông Ukraine và một số địa điểm khác.
Từ năm 2025, Lữ đoàn Khartiia đã phát hiện quân đội Nga sử dụng hệ thống đường ống để tiếp cận các vị trí mới gần Kupyansk, từ đó triển khai UAV tấn công và tìm cách tiến sâu vào phía sau phòng tuyến Ukraine. Nếu di chuyển trên mặt đất, binh sĩ Nga sẽ phải vượt sông và băng qua những khu vực gần như liên tục nằm trong tầm giám sát cũng như hỏa lực của UAV và pháo binh Ukraine.
Để thâm nhập cứ điểm của Ukraine, binh sĩ Nga thường khoét lỗ trên đường ống, đào đất để mở lối lên mặt đất, sau đó triển khai UAV tấn công trước khi nhanh chóng rút trở lại lòng đất. Ban đầu, lực lượng Ukraine tìm cách tấn công binh sĩ Nga ngay khi họ xuất hiện từ các đường ống, đồng thời sử dụng pháo binh hoặc không kích để phá hủy những lối ra đã xác định. Tuy nhiên, mỗi khi một lối ra bị đánh sập, quân đội Nga lại có thể đào đất xung quanh để mở một lối tiếp cận mới vào đường ống.
Thách thức lớn đối với nỗ lực phòng thủ của Ukraine
Ông Volodymyr Dehtyarov, trung úy kiêm người phát ngôn của Lữ đoàn Khartiia, ví tình huống này như “trò chơi đuổi bắt”, theo đó lực lượng phòng thủ phải phản ứng thật nhanh và triển khai nhiều UAV cùng lúc trên không.
Việc phá hủy đường ống từ phía trên cũng không dễ dàng. Các tuyến ống thường được chế tạo từ thép dày khoảng 1,3 cm và chôn dưới lớp đất dày khoảng 90 cm, khiến chúng khó bị phá hủy bằng các cuộc tấn công thông thường. Đến mùa xuân, lực lượng Ukraine nhận ra rằng việc chỉ phá hủy các lối ra trên mặt đất không đủ để ngăn chặn hoạt động thâm nhập của quân đội Nga.
“Chúng tôi buộc phải đẩy họ trở lại bên trong những đường ống đó”, Abbat, 31 tuổi, cho biết.
Sau khi đưa một phương tiện mặt đất không người lái (UGV) vào đường ống, các binh sĩ thuộc Lữ đoàn Khartiia phát hiện quân đội Nga đã dựng các chướng ngại vật bằng bao cát và bố trí súng máy tại nhiều vị trí dọc tuyến. Họ cũng phát hiện phía Nga đào các nhánh ngang và hốc sâu xuống bên dưới những vị trí này, tạo thành những không gian sinh hoạt rộng hơn, nơi binh sĩ có thể trú ngụ trong nhiều tháng.
Lực lượng Ukraine sử dụng các UGV mang theo lượng lớn thuốc nổ để phá hủy chướng ngại vật, đồng thời triển khai súng máy hạng nặng điều khiển từ xa nhằm khai hỏa vào các vị trí đối phương. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, UGV không thể vượt qua những bao cát, đất đá. Tại các điểm giao tranh quanh chướng ngại vật, khoảng cách giữa binh sĩ hai bên đôi khi chưa đến 4 m.
Giao tranh dưới lòng đất
Trong lịch sử quân sự hiện đại, các bên tham chiến thường tìm cách trú ẩn dưới lòng đất khi hỏa lực trên bề mặt trở nên quá nguy hiểm. Trong Thế chiến thứ nhất, các bên đào hào và đường hầm để tránh pháo kích. Quân đội Anh thậm chí thành lập các đơn vị thợ mỏ, được gọi là “những con chuột chũi” (Moles), chuyên đào đường hầm hướng tới chiến hào của quân Đức để đặt thuốc nổ.
Trong những năm gần đây, Hamas đã xây dựng mạng lưới đường hầm dài hơn 480 km bên dưới Dải Gaza, gây nhiều khó khăn cho các chiến dịch quân sự của Israel. Iran cũng bố trí các cơ sở phục vụ chương trình hạt nhân và tên lửa dưới lòng đất để bảo vệ trước các cuộc tấn công.
Hiện nay, binh sĩ Nga và Ukraine đang tiến hành những cuộc giao tranh trong lòng đất, một hình thái tác chiến có thể mở rộng dọc theo tuyến tiền tuyến.
Mark Cancian, cố vấn thuộc Chương trình An ninh Quốc tế của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định: “Giao tranh dưới lòng đất đang trở lại như một phương thức tác chiến nhằm đối phó với các loại vũ khí chính xác, chẳng hạn như tên lửa và thiết bị bay không người lái”.
Các binh sĩ đưa ra những đánh giá khác nhau về hiệu quả của chiến thuật tác chiến dưới lòng đất. Theo Abbat, Moscow đang huấn luyện các đơn vị mới chuyên thực hiện nhiệm vụ tác chiến dưới lòng đất.
Trong khi đó, Ukraine cũng xây dựng các công trình dưới lòng đất, bao gồm trường học, bệnh viện dã chiến và trung tâm chỉ huy, nhằm giảm thiểu nguy cơ bị tấn công từ trên không.
Theo cơ quan tình báo quân sự Anh, đến mùa hè năm 2022, Nga đã xây dựng một trong những hệ thống công trình phòng thủ quân sự quy mô lớn nhất được ghi nhận trong nhiều thập kỷ. Các vị trí phòng thủ kiên cố dưới lòng đất đã góp phần giúp quân đội Nga đẩy lùi cuộc phản công của Ukraine năm 2023.
“Người Nga rất giỏi xây đường hầm. Họ muốn đào thật sâu xuống lòng đất để bảo vệ mọi thứ trước các thiết bị bay không người lái”, một sĩ quan cấp cao thuộc đơn vị UAV của Lữ đoàn Khartiia có bí danh Morty nhận xét.
📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.
Bạn cũng có thể thích
