Trang ChủNgoại trưởng Iran Abbas Araghchi có chuyến thăm Trung Quốc ngày 16/9, trước thềm cuộc gặp của Tổng thống Mỹ Donald Trump với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Hai bên dự kiến thảo luận về cuộc xung đột Mỹ – Iran trong bối cảnh Bắc Kinh đang thúc đẩy vai trò kiến tạo hòa bình tại Trung Đông.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. (Ảnh: AP)
Chuyến thăm Trung Quốc gần đây nhất của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hồi tháng 5 diễn ra ngay trước chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới quốc gia này.
Ông Araghchi dự kiến sẽ trở lại Bắc Kinh vào ngày 16/9. Trong chuyến thăm, Ngoại trưởng Araghchi sẽ có cuộc gặp với người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị.
Đây là chuyến thăm thứ hai của ông tới thủ đô Trung Quốc kể từ khi xung đột Mỹ – Iran bùng phát vào cuối tháng 2. Một lần nữa, chuyến đi này diễn ra ngay trước cuộc gặp đã được lên kế hoạch giữa Tổng thống Mỹ Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình – lần này là tại Washington vào cuối tháng 9.
Các cuộc gặp diễn ra vào tháng 5 và nay là tháng 9 đã làm nổi bật vai trò của Trung Quốc, khi nước này định vị mình là một bên trung lập mong muốn chấm dứt xung đột.
Trong bài phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh các nước thành viên BRICS ở New Delhi (Ấn Độ) cuối tuần trước, Chủ tịch Tập Cận Bình đã kêu gọi khối này đóng vai trò kiến tạo hòa bình trong cuộc xung đột ở Trung Đông, đồng thời khẳng định Trung Quốc sẵn sàng hợp tác để đạt được mục tiêu đó.
Ngoại giao thời chiến
Mặc dù Chủ tịch Tập Cận Bình đã bóng gió về việc có thể đóng vai trò trung gian hòa giải trực tiếp giữa Mỹ và Iran trong bài phát biểu tại hội nghị BRICS, ông không công bố cụ thể bất kỳ sáng kiến ngoại giao nào sắp được triển khai.
Thay vào đó, nhà lãnh đạo Trung Quốc một lần nữa đề xuất kế hoạch tổng thể gồm bốn điểm nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông, tập trung vào các nguyên tắc: chung sống hòa bình, tôn trọng chủ quyền quốc gia, tuân thủ luật pháp quốc tế, cũng như cân bằng giữa phát triển và an ninh.
Các nhà phân tích chỉ ra rằng, dù Trung Quốc mong muốn chấm dứt cuộc xung đột vốn gây biến động cho thị trường tài chính và năng lượng, thì Bắc Kinh từ trước đến nay vẫn tránh can dự quá sâu vào các cuộc xung đột của bên thứ ba hay những sáng kiến ngoại giao có nguy cơ thất bại.
Tại Iran, đã xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều về ý nghĩa trong những phát biểu mới nhất của ông Tập.
Cựu Ngoại trưởng Mohammad Javad Zarif nhận định, các “sáng kiến mang tính xây dựng” của ông Tập “mang lại cơ hội kịp thời để hạ nhiệt căng thẳng” và cho thấy ngoại giao đa phương “là con đường khả thi duy nhất dẫn đến sự ổn định”.
Tuy nhiên, ông Hamed Vafaei – chuyên gia nghiên cứu về Trung Quốc tại Đại học Tehran – cho rằng việc coi những phát biểu của ông Tập như lời đề nghị làm trung gian hòa giải giữa Iran và Mỹ thực chất chỉ là sự “diễn giải tùy ý” chứ không phản ánh đúng thực tế.
Hồ sơ hạt nhân, lệnh trừng phạt và hợp tác quân sự
Ngoài cuộc xung đột với Mỹ, ông Araghchi cũng dự kiến sẽ thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran với đại diện Trung Quốc.
Tuần trước, Mỹ cùng các đồng minh châu Âu (bao gồm Pháp, Đức và Anh) đã thành công trong việc thúc đẩy Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) – cơ quan giám sát hạt nhân của Liên Hợp Quốc – chuyển hồ sơ về Iran lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.
Lần gần nhất một động thái tương tự diễn ra là cách đây 20 năm. Sự kiện đó đã dẫn đến việc Hội đồng Bảo an thông qua sáu nghị quyết chống lại Iran cùng các biện pháp trừng phạt toàn diện gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế nước này.
Tuy nhiên, lần này, động thái trên được cho là chủ yếu mang tính biểu tượng. Trung Quốc và Nga đã kịch liệt phản đối và có quyền phủ quyết bất kỳ biện pháp mới nào của Hội đồng Bảo an.
Áp lực của phương Tây lên Tehran vẫn tiếp diễn trên nhiều phương diện khác. Ông Mohammad Eslami, người đứng đầu cơ quan hạt nhân Iran, đã bị ngăn cản tham dự Hội nghị Toàn thể của IAEA tại Vienna trong tuần này do các biện pháp trừng phạt mà các cường quốc châu Âu đã khôi phục vào năm ngoái.
Mỹ tiếp tục tăng cường các biện pháp trừng phạt riêng đối với Iran, triển khai “Chiến dịch Kẻ bị gạt ra ngoài lề kinh tế” nhằm cô lập hơn nữa chính quyền Iran khỏi cộng đồng quốc tế, đồng thời tìm cách bóp nghẹt nền kinh tế nước này thông qua việc phong tỏa hải quân tại các cảng phía nam Iran.
Một số lượng lớn các nhà máy lọc dầu, công ty và kênh tài chính có liên hệ với Trung Quốc – vốn bị cáo buộc tạo điều kiện cho các giao dịch với Iran – cũng đã trở thành mục tiêu của các lệnh trừng phạt, mặc dù các ngân hàng lớn của Trung Quốc cho đến nay vẫn chưa bị ảnh hưởng.
Trung Quốc vẫn là khách hàng lớn nhất mua dầu thô của Iran và đã cam kết bảo vệ lợi ích của mình bất chấp các lệnh trừng phạt. Nước này vẫn tiếp tục mua dầu của Iran được lưu trữ tại các địa điểm nằm ngoài phạm vi phong tỏa của Mỹ.
Mối liên hệ giữa Trung Quốc và năng lực quân sự của Iran cũng thu hút sự chú ý, sau khi tờ Wall Street Journal đưa tin Iran đã có được hình ảnh vệ tinh độ phân giải cao từ các thực thể Trung Quốc trước khi thực hiện cuộc tấn công vào một căn cứ quân sự của Mỹ tại Jordan, khiến ba binh sĩ Mỹ thiệt mạng.
Khi được các phóng viên hỏi về vụ việc, ông Trump đã tỏ ý xem nhẹ, cho rằng phía Trung Quốc “về cơ bản cũng đang làm những gì chúng ta làm”.
“Tôi nghĩ ông ấy đã hành xử khá hợp lý”, Tổng thống Mỹ Trump nói riêng về Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. “Khi người ta nói rằng Trung Quốc do thám chúng ta, tôi bảo rằng các bạn nói đúng, và chúng ta cũng do thám họ mà thôi”.
📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.
Bạn cũng có thể thích
