Trang ChủĐảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11, đặt Tổng thống Donald Trump trước một thách thức quyền lực lớn. Khi chương trình nghị sự MAGA (Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại) không còn nhận được sự hậu thuẫn của Quốc hội, Nhà Trắng có thể chuyển sang dựa nhiều hơn vào quyền hành pháp, trong khi đối đầu chính trị, điều tra và nguy cơ đình trệ ngân sách gia tăng.
Thất bại bầu cử và sự đảo chiều quyền lực tại Washington
Cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 đã tạo ra bước ngoặt lớn đối với nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của ông Donald Trump. Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế thống nhất quyền lực của đảng Cộng hòa tại Washington sau hai năm đầu nhiệm kỳ.
Theo Reuters, chiến thắng của đảng Dân chủ được thúc đẩy bởi sự bất mãn của cử tri trước giá cả sinh hoạt tăng cao, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump suy giảm và những lo ngại về tác động của cuộc chiến với Iran. Khảo sát sau bầu cử cho thấy gần 9/10 cử tri coi chi phí sinh hoạt là vấn đề lớn, trong khi nhiều người quy trách nhiệm cho tổng thống về tình trạng giá cả tăng cao.
Kết quả này không chỉ là thất bại của đảng Cộng hòa tại Quốc hội, mà còn là tín hiệu cho thấy cử tri đang đặt câu hỏi về hiệu quả điều hành của chính quyền Tổng thống Trump.
Theo AP, đảng Dân chủ dự kiến sử dụng quyền kiểm soát Quốc hội để thúc đẩy chương trình nghị sự 100 ngày đầu tiên, tập trung vào giảm chi phí sinh hoạt, khôi phục một số chương trình y tế bị cắt giảm và mở rộng điều tra chính quyền Tổng thống Trump.
Tuy nhiên, thất bại tại Quốc hội không đồng nghĩa với việc ông Trump mất quyền lực tổng thống. Ông vẫn có quyền phủ quyết, quyền điều hành các cơ quan liên bang và khả năng triển khai nhiều chính sách thông qua sắc lệnh hành pháp.
Điều thay đổi căn bản là Nhà Trắng sẽ không còn dễ dàng thông qua các dự luật lớn hoặc bổ nhiệm nhân sự theo chương trình nghị sự của mình.
|
Trong phân tích trước bầu cử, chuyên gia Max Yoeli thuộc Chatham House cho rằng, kết quả bầu cử sẽ định hình phần còn lại của nhiệm kỳ Tổng thống Trump và chu kỳ tranh cử tổng thống năm 2028. Vị chuyên gia cũng lưu ý rằng, việc mất quyền kiểm soát Quốc hội sẽ tạo ra những giới hạn mới đối với quyền lực của tổng thống, dù không nhất thiết ngăn cản ông tiếp tục sử dụng các công cụ hành pháp. |
Chiến thắng bầu cử giữa kỳ của đảng Dân chủ được thúc đẩy bởi sự bất mãn của cử tri trước giá cả sinh hoạt tăng cao, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump suy giảm và những lo ngại về tác động của cuộc chiến với Iran. Ảnh: AFP
Áp lực giảm giá cả và nguy cơ đình trệ lập pháp
Trong hai năm cuối nhiệm kỳ, kinh tế nhiều khả năng trở thành ưu tiên hàng đầu của Nhà Trắng.
Thất bại bầu cử cho thấy các cam kết về tăng trưởng, việc làm và giảm giá cả chưa đủ thuyết phục cử tri. Đặc biệt, giá năng lượng tăng cao trong bối cảnh chiến tranh với Iran đã làm gia tăng sức ép đối với các hộ gia đình Mỹ.
Theo Reuters, những vấn đề kinh tế và chi phí sinh hoạt là động lực quan trọng thúc đẩy cử tri chuyển sang ủng hộ đảng Dân chủ.
Ông Trump có thể tìm cách điều chỉnh một số chính sách kinh tế nhằm giảm áp lực đối với người tiêu dùng, đồng thời tiếp tục thúc đẩy chương trình nghị sự về thuế, năng lượng và thương mại.
Tuy nhiên, Quốc hội do đảng Dân chủ thống trị có thể sử dụng quyền kiểm soát ngân sách để gây sức ép lên Nhà Trắng.
Các cuộc đàm phán về ngân sách liên bang, trần nợ công và chi tiêu chính phủ có thể trở thành những điểm nóng trong năm 2027. Nếu hai bên không đạt được thỏa thuận, nguy cơ chính phủ liên bang phải đóng cửa một phần có thể gia tăng.
Báo cáo của PwC về triển vọng chính sách thuế sau bầu cử cũng nhận định rằng, Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát sẽ có thêm đòn bẩy trong các cuộc đàm phán về ngân sách, trong khi quyền phủ quyết của tổng thống vẫn là rào cản đối với những thay đổi lớn về chính sách.
Điều này có thể dẫn đến một nghịch lý: cả Nhà Trắng và Quốc hội đều có động cơ chứng minh khả năng cải thiện đời sống người dân, nhưng bất đồng chính trị lại khiến việc thông qua những chính sách cần thiết trở nên khó khăn hơn.
Trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump, kinh tế nhiều khả năng trở thành ưu tiên hàng đầu của Nhà Trắng. Thất bại bầu cử cho thấy các cam kết về tăng trưởng, việc làm và giảm giá cả chưa đủ thuyết phục cử tri. Ảnh: Open Access Government
MAGA khó lùi bước trước sức ép của Quốc hội
Kiểm soát nhập cư vẫn là một trong những trụ cột quan trọng nhất của chương trình nghị sự MAGA. Vì vậy, thất bại bầu cử khó có thể khiến ông Trump từ bỏ mục tiêu siết chặt biên giới, tăng cường trục xuất người nhập cư không có giấy tờ hoặc hạn chế các chương trình tị nạn.
Tuy nhiên, khi đảng Dân chủ kiểm soát cả hai viện, những biện pháp liên quan ngân sách thực thi chính sách nhập cư sẽ phải đối mặt sự giám sát chặt chẽ hơn.
Quốc hội có thể tổ chức điều trần về hoạt động của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE), yêu cầu cung cấp tài liệu, điều tra các cáo buộc vi phạm pháp luật và tìm cách hạn chế ngân sách dành cho một số hoạt động của chính quyền.
Trong bối cảnh đó, Nhà Trắng có thể chuyển sang cách tiếp cận có chọn lọc hơn, tập trung vào các đối tượng bị coi là nguy cơ an ninh, đồng thời tìm cách giảm những hình ảnh gây tranh cãi trong quá trình thực thi chính sách.
Dù vậy, nhiều khả năng ông Trump vẫn coi kiểm soát nhập cư là một trong những cam kết không thể từ bỏ của phong trào MAGA.
Kiểm soát nhập cư vẫn là một trong những trụ cột quan trọng nhất của chương trình nghị sự MAGA. Vì vậy, thất bại bầu cử khó có thể khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump từ bỏ mục tiêu siết chặt biên giới, tăng cường trục xuất người nhập cư không có giấy tờ hoặc hạn chế các chương trình tị nạn. Ảnh: Time
Quốc hội mở rộng điều tra, nguy cơ luận tội gia tăng
Việc đảng Dân chủ kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện sẽ tạo điều kiện để phe đối lập mở rộng giám sát chính quyền Tổng thống Trump.
Các ủy ban Quốc hội có thể tập trung vào những quyết định liên quan cuộc chiến với Iran, chính sách thuế quan, việc sử dụng quyền hành pháp, hoạt động của các cơ quan liên bang và những vấn đề về đạo đức công vụ.
Theo AP, đảng Dân chủ đã tuyên bố sẽ sử dụng quyền kiểm soát Quốc hội để tiến hành các cuộc điều tra đối với chính quyền Tổng thống Trump. Khả năng luận tội Tổng thống và Bộ trưởng Chiến tranh cũng có thể được đặt ra trong bối cảnh đối đầu chính trị gia tăng.
Tuy nhiên, việc Hạ viện thông qua nghị quyết luận tội không đồng nghĩa với việc tổng thống bị bãi nhiệm. Theo Hiến pháp Mỹ, Thượng viện cần đạt đa số hai phần ba số phiếu của các thượng nghị sĩ có mặt để kết tội và bãi nhiệm tổng thống.
Vì vậy, ngay cả khi đảng Dân chủ kiểm soát cả hai viện, khả năng Tổng thống Trump bị bãi nhiệm vẫn rất thấp nếu không có sự thay đổi đáng kể trong lập trường của các thượng nghị sĩ Cộng hòa.
Điều đáng chú ý hơn là những cuộc điều tra có thể khiến hai năm cuối nhiệm kỳ của ông Trump trở thành giai đoạn đối đầu chính trị kéo dài, ảnh hưởng khả năng thông qua luật và điều hành đất nước.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth. Ảnh: The New Yorker
Đối đầu hay thỏa hiệp?
Một câu hỏi quan trọng là liệu Tổng thống Trump lựa chọn đối đầu với Quốc hội do đang Dân chủ kiểm soát hay tìm kiếm những thỏa hiệp nhằm duy trì khả năng điều hành.
Với phong cách chính trị của mình, ông Trump có thể tiếp tục sử dụng những thông điệp đối đầu, cáo buộc phe Dân chủ cản trở chương trình nghị sự MAGA và tìm cách huy động sự ủng hộ của cử tri.
Tuy nhiên, việc đảng Dân chủ kiểm soát cả hai viện cũng tạo ra những giới hạn thực tế. Nếu Nhà Trắng không thể thông qua ngân sách, các dự luật kinh tế hoặc những chương trình quan trọng, ông Trump sẽ phải cân nhắc những nhượng bộ có thể giúp duy trì hoạt động của chính phủ.
Theo phân tích của Hội đồng Quan hệ đối ngoại (CFR), quyền kiểm soát Quốc hội sẽ giúp đảng Dân chủ có thêm đòn bẩy trong các cuộc đàm phán ngân sách, đồng thời kiểm soát các ủy ban giám sát và quá trình phê chuẩn nhiều vị trí quan trọng trong chính quyền. Tuy nhiên, quyền phủ quyết của tổng thống vẫn là một trở ngại lớn đối với việc thông qua các dự luật có tính đối đầu.
Vì vậy, hai năm cuối nhiệm kỳ có thể không phải giai đoạn Tổng thống Trump từ bỏ chương trình nghị sự MAGA, mà là thời kỳ ông phải thay đổi cách thức triển khai chương trình này.
Thất bại bầu cử giữa kỳ đặt Tổng thống Trump trước một lựa chọn khó khăn: Tiếp tục đối đầu để bảo vệ chương trình nghị sự, hay điều chỉnh chính sách để chứng minh rằng ông vẫn có khả năng điều hành đất nước.
Đối với đảng Dân chủ, chiến thắng tại Quốc hội cũng đặt ra một phép thử không kém phần quan trọng: Liệu họ có thể chuyển sự phản đối ông Trump thành những chính sách cụ thể giúp cải thiện đời sống người dân, hay chỉ tập trung vào các cuộc điều tra và đối đầu chính trị?
|
Hai năm cuối nhiệm kỳ của ông Trump vì vậy có thể trở thành giai đoạn định hình không chỉ di sản của tổng thống, mà còn tương lai của cả hai đảng trước cuộc bầu cử năm 2028. |
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth. Ảnh: The Christian Science Monitor
📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.
Bạn cũng có thể thích
