Trang ChủHơn nửa thế kỷ sau ngày hy sinh, liệt sĩ Y Chông Triêk ở buôn Trang Yôk, xã Krông Nô, tỉnh Đắk Lắk mới được đồng đội và người thân tìm thấy, đưa về với đất mẹ.
Với em gái ông, hành trình ấy không chỉ khép lại mười năm ròng rã đi tìm mộ anh, mà còn là ngày bà lần đầu tiên được đặt một bát cơm trước người anh mình chưa từng kịp nhớ mặt.
“Em út chưa gặp lần nào… bỏ em út nhỏ quá… Anh về… em út mừng lắm rồi… Nhớ em út… anh ơi…”,
Tiếng khóc của người phụ nữ vang lên bên hài cốt vừa được đưa lên khỏi lòng đất. Sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi, chị H’Wai Triêk cuối cùng cũng được gặp lại người anh trai – liệt sĩ Y Chông Triêk.
Sau hơn nửa thế kỷ, bà H’Wai Triêk lần đầu tiên dâng bát cơm và quả trứng đón người anh liệt sĩ Y Chông Triêk trở về với gia đình.
Ngày anh ra đi, chị mới chỉ là đứa trẻ chập chững biết đi. Ngày anh trở về, mái tóc em gái đã bạc. Hơn 50 năm, một bát cơm vẫn nằm trong lời hứa của người ở lại. Hôm nay, cuối cùng cũng có người để mời.
Ở buôn Trang Yôk, nhiều người biết H’Wai Triêk là người đàn bà hay đi tìm mộ liệt sĩ. Mười năm. Hễ nghe ở đâu có người từng sống trong vùng chiến sự chị lại tìm đến. Nghe ở đâu còn một nhân chứng chị lại lên đường. Có khi đi một mình. Có khi người con trai chở mẹ đi từ sáng đến tối. Không rõ đã bao nhiêu lần đi rồi trở về trong thất vọng. Nhưng người phụ nữ ấy chưa từng nghĩ đến chuyện dừng lại. Bởi chị luôn tin ở một nơi nào đó người anh của mình vẫn đang chờ người nhà đến đón.
“10 năm nay đi tìm, em út không chịu bỏ người liệt sĩ, quyết tâm tìm có mộ mới được, không có mộ mình cũng buồn, đi gần thì đi một mình, đi xa thì có con chở, cứ đi liên miên thôi, cứ đi hỏi.”
Cán bộ, chiến sĩ Đội K51 (Bộ CHQS tỉnh Đắk Lắk) cẩn trọng tìm kiếm, khai quật hài cốt liệt sĩ Y Chông Triêk tại khu vực từng là chiến trường năm xưa.
Không ai còn nhớ hai mẹ con H’Wai đã đi qua bao nhiêu con đường, qua bao nhiêu buôn làng. Ngay cả Y Lịch Triêk, cậu con trai thường đưa mẹ đi xa, cũng chỉ nhớ rằng, họ đã đi nhiều nơi trong tỉnh, ngoài tỉnh, tới nhiều gốc cây, đầu suối.
“Bên Đầm Ròn cũng đi tìm, bên Lắk cũng đi, đi 3 nơi mà không có kết quả, xong hôm bữa đi tiệc tùng, hai ông bác kia mới nói với ông cậu ở nhà, có chôn ông tên gì tên gì rồi ông cậu về nói, mẹ bảo chắc là cậu mình rồi. Hỏi thêm mấy người dân ở đó có tìm thấy gốc cây không đấy, thế là có gốc cây. Hôm nay vui, mừng, khó tả thấy được cậu rồi”-Y Lịch Triêk chia sẻ.
Một cái tên. Một gốc cây. Một ký ức. Sau hơn năm mươi năm mọi thứ tưởng đã bị thời gian xóa đi. Nhưng vẫn còn đó tấm lòng tha thiết của cô em gái và trí nhớ của những người từng chôn đồng đội.
Ông Y Biêng N’Tơr (đội mũ bảo hiểm ) chỉ vị trí từng chôn cất xã đội phó Y Chông Triêk hơn nửa thế kỷ trước, ký ức đã trở thành manh mối quan trọng giúp Đội K51 quy tập hài cốt liệt sĩ.
Người đi trước đoàn tìm kiếm hôm ấy là ông Y Biêng N’Tơr. Năm xưa, ông chính là người đưa thi thể xã đội phó Y Chông Triêk lên bờ. Và cũng chính ông đã tự tay chôn người đồng đội của mình.
“Lúc mình chôn mình nhớ đồng chí đồng đội của mình, cúc áo này, áo này, mũ thì không có, nhớ cái nút áo, còn chân hai bên không thấy, kiểu gẫy hết rồi, nó trói tay nó bỏ xuống sông, dân đánh chài nhìn thấy mới báo bộ đội, bộ đội báo du kích nhận đồng chí của mình hay người khác, mình thấy đúng đồng chí của mình rồi”- ông Y Biêng nhớ lại.
Tám ngày. Đó là quãng thời gian người đồng đội nằm giữa dòng sông Krông Nô. Đến khi tìm thấy… các anh định đưa anh về căn cứ. Nhưng đường quá xa. Chiến sự quá ác liệt. Họ đành gửi anh lại dưới một gốc cây bên bờ sông. Không bia. Không dấu. Không một lời hẹn ngày trở lại.
Những phần hài cốt còn lại của liệt sĩ Y Chông Triêk được Đội K51 cẩn trọng quy tập sau hơn nửa thế kỷ nằm lại chiến trường.
Hơn nửa thế kỷ, dòng sông vẫn chảy. Đất thành rẫy cà phê. Có lần lưỡi cuốc của người làm rẫy đã chạm đúng nơi anh nằm mà không biết. Đến hôm nay, những người lính Đội K51 lại tới đây. Họ cúi xuống, với cả công cụ và đôi bàn tay trần.
Đại úy Y Nhai Drao cho biết: “Đất này ngày xưa người ta trồng cà phê, đào bới một lần trúng rồi nhưng người ta không để ý. Đội K51 quy tập thì hài cốt chỉ còn xương thôi, không rõ là xương nào với xương nào vì nó lẫn lộn hết rồi, nên rất khó khăn cho việc xác minh xương nào với xương nào”.
Thông tin về liệt sĩ Y Chông Triêk được ghi chép, niêm phong đầy đủ để phục vụ công tác giám định ADN và xác minh danh tính theo quy định.
Dưới lớp đất vừa được tìm đến sau hàng chục năm xuôi ngược không chỉ là những mẩu xương. Đó là một người anh, một người đồng đội, đã chờ hơn nửa thế kỷ để được gọi đúng tên mình.
Thiếu tá Nguyễn Chí Tiến đội viên Đội K51 chia sẻ: “Khi tìm thấy các bác, thật sự thấy các bác nằm ở rừng núi rất là lạnh lẽo. Chúng tôi rất là xúc động, cũng không biết nói gì đưa được các bác về đó là điều mà trong trái tim chúng tôi cảm thấy rất vui mừng”.
Hài cốt liệt sĩ Y Chông Triêk được đồng đội và lực lượng Đội K51 trang trọng đưa từ nơi quy tập về Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Đắk Lắk.
Chiếc bao tử sĩ đã khép lại. Một cuộc tìm kiếm cũng khép lại. Nhưng với người em gái, đây mới là lần đầu tiên trong cuộc đời, chị biết mình phải mang bát cơm này… đến đâu.
“Từ nay là yên tâm rồi. Anh chết sớm, không biết nhận ra anh, buồn quá, bỏ em từ nhỏ, bây giờ gặp xương, gặp chỗ chôn rồi, mừng lắm rồi”, chị HWai Triêk xúc động.
Chính quyền địa phương, cán bộ Đội K51 cùng người dân thắp nén tâm nhang tiễn đưa liệt sĩ Y Chông Triêk về nơi an nghỉ sau hơn 50 năm nằm lại chiến trường.
Có những người trở về sau chiến tranh bằng đôi chân của mình. Có những người trở về trên vai đồng đội. Còn người xã đội phó Y Chông Triêk phải mất hơn nửa thế kỷ mới trở về trong tiếng gọi “anh ơi” của cô em gái ngày anh ra đi còn chưa kịp nhớ mặt anh.
📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.
Bạn cũng có thể thích
