Trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump, 3 máy bay VC-25 thuộc đội hình Air Force One đều cùng xuất hiện.
Một máy bay E-4B Nightwatch, thường được gọi là “máy bay ngày tận thế”, cũng được phát hiện di chuyển theo đoàn của Tổng thống Mỹ đến và rời châu Á.
Máy bay E-4B Nightwatch của Mỹ. (Ảnh: Quân đội Mỹ)
Sự xuất hiện của E-4B khiến nhiều người tò mò, đặc biệt khi chiếc máy bay này được triển khai đến Nhật Bản và cất cánh bay theo sau đội hình Air Force One (Không lực Một) trên đường trở về Mỹ. Đây không phải hoạt động bất thường hay dấu hiệu cho thấy Washington đang đối mặt với một tình huống khẩn cấp. Việc bố trí E-4B trong các chuyến công du nước ngoài của tổng thống thực chất là một phần trong quy trình hậu cần và bảo đảm an ninh đã được duy trì suốt nhiều thập kỷ.
Hiện Không quân Mỹ sở hữu 4 máy bay E-4B, còn được gọi chính thức là Trung tâm Điều hành Tác chiến Trên không Quốc gia (NAOC). Toàn bộ phi đội đóng tại Căn cứ Không quân Offutt, bang Nebraska.
E-4B được phát triển dựa trên khung thân Boeing 747-200. Ba chiếc đầu tiên được đưa vào sử dụng trong thập niên 1970 với tên gọi E-4A, thuộc chương trình sở chỉ huy trên không tiên tiến (AACP). Đến thập niên 1980, chúng được nâng cấp lên cấu hình E-4B, trước khi chiếc thứ tư được chuyển đổi trực tiếp sang phiên bản này. Kể từ đó, phi đội liên tục được cải tiến để duy trì khả năng hoạt động.
Ngoài nhiệm vụ hỗ trợ các chuyến công du của tổng thống, E-4B còn thường xuyên được sử dụng để vận chuyển Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ cùng các nhân viên cấp cao trong những chuyến công tác nước ngoài.
Trong chuyến đi gần đây, các máy bay VC-25 chở Tổng thống Trump và phái đoàn Mỹ rời Căn cứ liên hợp Andrews, gần Washington, vào ngày 16/11. Một chiếc E-4B cũng được ghi nhận cất cánh từ căn cứ Offutt vào khoảng thời gian đó.
Sau khi ghé Philippines, ông Trump tiếp tục hành trình đến Trung Quốc. Tại Manila, những người đam mê hàng không có dịp hiếm hoi chứng kiến cả 3 chiếc VC-25 đỗ cùng lúc tại sân bay quốc tế Ninoy Aquino.
E-4B bay riêng đến căn cứ không quân Kadena trên đảo Okinawa (Nhật Bản). Khi 3 chiếc VC-25 rời Trung Quốc và bắt đầu bay qua các đảo chính của Nhật Bản trên đường trở về Mỹ, chiếc E-4B cất cánh từ Kadena để di chuyển theo sau.
Sở chỉ huy bay có thể điều hành cả xung đột hạt nhân
E-4B không được thiết kế để mang lại sự tiện nghi và sang trọng như những chiếc VC-25 chuyên chở tổng thống. Giá trị lớn nhất của nó nằm ở khả năng hoạt động như một sở chỉ huy trên không, cho phép tổng thống và các quan chức quân sự cấp cao duy trì quyền chỉ huy ngay cả khi những trung tâm điều hành trên mặt đất bị phá hủy hoặc mất khả năng hoạt động.
Biệt danh “máy bay ngày tận thế” xuất phát từ chính nhiệm vụ đặc biệt này. E-4B được trang bị các hệ thống liên lạc và chỉ huy chuyên dụng, có khả năng hỗ trợ điều hành các hoạt động quân sự trong những tình huống khủng hoảng nghiêm trọng nhất, kể cả việc chỉ đạo lực lượng hạt nhân Mỹ.
Máy bay được gia cố để chống chịu xung điện từ phát sinh từ các vụ nổ hạt nhân, đồng thời có khả năng tiếp nhiên liệu trên không để duy trì hoạt động trong nhiều ngày. Nhờ đó, ngay cả khi các cơ sở chỉ huy trên lãnh thổ Mỹ bị tấn công, một chiếc E-4B vẫn có thể tiếp tục hoạt động và truyền lệnh đến các lực lượng còn lại.
Ít nhất một máy bay thuộc phi đội luôn được duy trì trong trạng thái sẵn sàng hỗ trợ Bộ Chỉ huy Quốc gia. Đây là một thành phần quan trọng trong hệ thống bảo đảm khả năng chỉ huy và duy trì sức răn đe hạt nhân của Mỹ.
Vai trò của E-4B còn gắn chặt với các kế hoạch bảo đảm hoạt động liên tục của chính phủ liên bang. Những kế hoạch này nhằm duy trì các cơ quan trọng yếu của Mỹ trong trường hợp xảy ra chiến sự hoặc thảm họa nghiêm trọng.
E-4B còn là phương án dự phòng của tổng thống
Trong các chuyến công du nước ngoài, việc triển khai E-4B đến khu vực tổng thống lưu lại không chỉ nhằm duy trì năng lực chỉ huy chiến lược. Máy bay còn tạo thêm một phương án trú ẩn, sơ tán và dự phòng trong trường hợp Không lực Một gặp sự cố hoặc xuất hiện mối đe dọa an ninh.
Vị trí chính xác của E-4B thường không được công khai. Máy bay sẽ được bố trí tại những sân bay phù hợp, căn cứ vào điều kiện an ninh và các tình huống bất ngờ có thể xảy ra. E-4B thường không đỗ cùng địa điểm với Không lực Một mà được đặt cách xa ít nhất vài chục km.
Máy bay không nhất thiết phải hoạt động trên không mới có thể thực hiện nhiệm vụ. Ngay cả khi đỗ trên mặt đất, E-4B vẫn có thể đóng vai trò sở chỉ huy và trạm chuyển tiếp thông tin liên lạc bảo mật.
Những khả năng này cũng có thể được huy động trong các tình huống khẩn cấp khác, chẳng hạn như hỗ trợ Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang Mỹ (FEMA) ứng phó với thảm họa thiên nhiên quy mô lớn hoặc thiết lập các trung tâm chỉ huy và liên lạc tạm thời.
Trong bối cảnh đội hình máy bay phục vụ tổng thống đang thay đổi, vai trò của E-4B có thể càng trở nên quan trọng. Không quân Mỹ hiện cũng đang triển khai chương trình phát triển E-4C Survivable Airborne Operations Center (SAOC), nhằm thay thế phi đội E-4B đã hoạt động trong nhiều thập kỷ.
📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.











