Trang ChủTừng được xem là một trong những máy bay ném bom siêu âm đáng gờm của Liên Xô, Tu-22M3 Backfire vẫn là lực lượng quan trọng trong không quân Nga.
Cuộc xung đột tại Ukraine cho thấy Tu-22M3 Backfire đang phải đối mặt với những thách thức lớn, trước sự phát triển của các hệ thống phòng không hiện đại.
Máy bay ném bom Tu-22M Backfire của Nga. (Ảnh: CC)
Trong khi máy bay ném bom B-52 của Mỹ liên tục được nâng cấp với các công nghệ mới để kéo dài tuổi thọ và mở rộng khả năng tác chiến, Tu-22M3 dường như gặp nhiều hạn chế hơn. Năng lực công nghiệp của Nga khiến quá trình hiện đại hóa dòng máy bay này không thể diễn ra với tốc độ và quy mô tương tự B-52, đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì vai trò của Tu-22M3 trong chiến tranh hiện đại.
Nếu trong thời Chiến tranh Lạnh, Tu-22M được thiết kế để xâm nhập không phận đối phương và thực hiện các cuộc ném bom hoặc tấn công trực tiếp, thì hiện nay nhiệm vụ chính của nó là phóng tên lửa hành trình từ khoảng cách xa, ngoài tầm với của phần lớn hệ thống phòng không.
Đây cũng là hướng phát triển mà Không quân Mỹ đã áp dụng với B-52. Thay vì đưa máy bay vào vùng nguy hiểm, các oanh tạc cơ sẽ khai hỏa vũ khí tầm xa từ khoảng cách an toàn.
Sự phát triển của các hệ thống phòng không hiện đại khiến những máy bay không có khả năng tàng hình rất khó hoạt động sâu trong không phận đối phương. Điều này cũng góp phần lý giải vì sao đến nay cả Nga và Ukraine đều chưa thể giành được ưu thế trên không.
Thực tế chiến trường cho thấy Tu-22M3 vẫn có thể thực hiện các cuộc tấn công hiệu quả bằng tên lửa tầm xa. Tuy nhiên, loại máy bay này cũng bộc lộ nhiều điểm yếu. Đã có nhiều báo cáo về việc Ukraine bắn hạ Tu-22M3. Theo Kyiv Independent, tháng 4/2024, lực lượng phòng không Ukraine tuyên bố lần đầu tiên bắn rơi một chiếc Tu-22M3 của Nga.
Tu-22M3 được nâng cấp như thế nào?
Tu-22 được Cục Thiết kế Tupolev phát triển từ thập niên 1960 và đã trải qua nhiều chương trình nâng cấp trong nhiều thập kỷ. Phiên bản hiện đại nhất là Tu-22M3, được giới thiệu vào năm 2018. Máy bay được cho là có khả năng thực hiện các nhiệm vụ ném bom tầm xa ở độ cao lớn và mang tên lửa hành trình Kh-22.
Khung thân sử dụng hợp kim nhôm, thép chịu nhiệt cùng các vật liệu như titan và magie nhằm tăng độ bền nhưng vẫn giảm trọng lượng.
Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) có trụ sở tại London (Anh), Nga hiện vận hành khoảng 50 chiếc Tu-22M3.
Giống như B-52, kích thước lớn khiến Tu-22M3 trở thành mục tiêu dễ bị phát hiện và tấn công nếu phải hoạt động trong những khu vực được bảo vệ bởi các hệ thống phòng không tiên tiến.
Vũ khí chủ lực của máy bay là tên lửa hành trình Kh-22, loại tên lửa có thể mang đầu đạn hạt nhân và được sử dụng để tấn công mục tiêu từ khoảng cách xa. Khái niệm tác chiến này khá tương đồng với việc B-52 sử dụng tên lửa hành trình phóng từ trên không (ALCM).
Khoảng cách với B-52
Dù Nga tiếp tục nâng cấp Tu-22M3, vẫn còn nhiều câu hỏi về mức độ hiện đại hóa thực sự của dòng máy bay này.
Theo hãng thông tấn TASS, Tu-22M3 đã được cải tiến khả năng mang tải trọng, giúp máy bay có thể mang nhiều vũ khí hơn. Thế nhưng, chưa có thông tin rõ ràng cho thấy Tu-22M3 được trang bị các hệ thống chỉ huy và liên lạc tiên tiến tương đương hệ thống Công nghệ Truyền thông Mạng Chiến đấu (CONECT) trên B-52. Hệ thống này cho phép phi hành đoàn B-52 nhận dữ liệu tình báo và cập nhật nhiệm vụ theo thời gian thực ngay trong khi bay.
Không chỉ vậy, B-52 còn đang được định hướng trở thành một “xe tải vũ khí” trên không, có thể mang, triển khai và điều khiển máy bay không người lái, vận chuyển nhiều loại vũ khí khác nhau, thậm chí trong tương lai có thể tích hợp vũ khí laser và đảm nhiệm vai trò trung tâm chỉ huy trên không.
Trong khi đó, dù khung thân Tu-22M3 vẫn được đánh giá có thể tiếp tục phục vụ nếu được gia cố và nâng cấp phù hợp, vẫn chưa có bằng chứng cho thấy máy bay này đã đạt tới trình độ hiện đại hóa tương đương B-52.
Chiến sự tại Ukraine cho thấy Tu-22M3 vẫn là một phương tiện tấn công tầm xa hữu ích khi được sử dụng để phóng tên lửa hành trình ngoài vùng nguy hiểm. Dù vậy, khả năng sống sót của máy bay trong môi trường có hệ thống phòng không hiện đại đã giảm đáng kể so với thời kỳ nó được thiết kế.
📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.
Bạn cũng có thể thích
