Trang ChủBộ Ngoại giao Mỹ đã phê duyệt khả năng bán 500 tên lửa đánh chặn Patriot PAC-3 MSE cho Ukraine, thương vụ trị giá khoảng 2,1 tỷ USD.
Dù hoan nghênh quyết định của Mỹ, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vẫn bày tỏ sự sốt ruột, bởi thời điểm bàn giao có thể bị trì hoãn thêm vài năm, trong khi Kiev đang cần tên lửa để đối phó với các cuộc tấn công của Nga ngay lúc này.
Bệ phóng hệ thống tên lửa phòng không Patriot. (Ảnh: Getty Images)
Trong thông cáo công bố quyết định, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã chấp thuận khả năng bán tên lửa PATRIOT Advanced Capability-3 (PAC-3) Missile Segment Enhancement (MSE) cùng các thiết bị liên quan cho Chính phủ Ukraine.
Theo nội dung được công bố, Ukraine đề nghị mua 500 tên lửa PAC-3 MSE. Toàn bộ chi phí sẽ do các đối tác và đồng minh của Kiev tài trợ, không sử dụng ngân sách trực tiếp của Mỹ. Nguồn tiền dự kiến đến từ viện trợ của Canada, Đức và Na Uy thông qua chương trình JUMPSTART, cùng nguồn vốn quốc gia được hỗ trợ bởi khoản vay dành cho Ukraine của Liên minh châu Âu.
Bộ Ngoại giao Mỹ đánh giá thương vụ này sẽ giúp Ukraine cải thiện năng lực phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp, qua đó tăng khả năng đối phó với các mối đe dọa hiện tại cũng như trong tương lai. Việc mua sắm cũng nhằm duy trì hoạt động của những hệ thống Patriot mà Ukraine đang vận hành, giúp nước này tiếp tục đối phó với các mối đe dọa trên không.
Washington cho rằng Ukraine có đủ khả năng tiếp nhận các trang thiết bị và dịch vụ liên quan vào lực lượng vũ trang của mình.
JUMPSTART là gì?
JUMPSTART là khuôn khổ hợp tác đa quốc gia mang tên Ukraine – Cung cấp nhanh các dịch vụ, huấn luyện và vật tư quốc phòng. Chương trình do Cơ quan Hợp tác an ninh quốc phòng Mỹ (DSCA) thiết lập, nhằm đẩy nhanh việc cung cấp trang thiết bị, dịch vụ và hoạt động huấn luyện do Mỹ sản xuất cho Ukraine.
Cơ chế này cho phép các nước thành viên NATO và những đối tác khác đóng góp tài chính để chi trả cho các thương vụ bán vũ khí cho nước ngoài (FMS) của Ukraine, thay vì sử dụng ngân sách của Chính phủ Mỹ.
Được triển khai sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine, JUMPSTART hoạt động theo khuôn khổ Đạo luật Kiểm soát Xuất khẩu Vũ khí của Mỹ.
Quy trình bắt đầu khi quốc gia tài trợ ký thỏa thuận tài trợ với Bộ Chiến tranh Mỹ. Sau đó, khoản tiền đóng góp được sử dụng để thực hiện các Thư Đề nghị và Chấp nhận (LOA) đối với những loại trang thiết bị mà Ukraine đã yêu cầu.
Chính phủ Mỹ chịu trách nhiệm quản lý toàn bộ quá trình mua sắm và chuyển giao. Các quốc gia tài trợ không trực tiếp sở hữu số vũ khí được mua thông qua cơ chế này. Những quy định thông thường của chương trình FMS, bao gồm thủ tục thông báo cho Quốc hội và các yêu cầu báo cáo, vẫn được áp dụng.
Trước đây, JUMPSTART từng được sử dụng để hỗ trợ công tác bảo dưỡng máy bay F-16 và cung cấp các loại đạn dược khác cho Ukraine.
Thông qua cơ chế này, các đồng minh có thể chuyển những cam kết chính trị về hỗ trợ Kiev thành các hợp đồng mua sắm vũ khí cụ thể từ Mỹ. Washington vẫn giữ quyền kiểm soát việc cấp phép xuất khẩu cũng như các điều kiện liên quan đến việc sử dụng cuối cùng của trang thiết bị.
PAC-3 MSE có khả năng gì?
PAC-3 MSE là phiên bản tiên tiến trong dòng tên lửa đánh chặn của hệ thống phòng không Patriot, do tập đoàn Lockheed Martin sản xuất.
Khác với những loại tên lửa phòng không sử dụng đầu đạn nổ mảnh thông thường, PAC-3 MSE được thiết kế để tiêu diệt mục tiêu bằng cách va chạm trực tiếp với chúng. Phương thức này, thường được gọi là hit-to-kill, đòi hỏi tên lửa phải đánh trúng mục tiêu với độ chính xác rất cao.
PAC-3 MSE có tốc độ lớn, được phát triển để đánh chặn tên lửa đạn đạo chiến thuật, tên lửa hành trình và một số loại máy bay. Nhờ khả năng này, tên lửa trở thành thành phần quan trọng trong năng lực phòng thủ tên lửa của Ukraine.
Các hệ thống Patriot do Kiev vận hành đã sử dụng tên lửa thuộc dòng PAC-3 để đối phó với những vũ khí tốc độ cao của Nga, trong đó có tên lửa đạn đạo Iskander-M và tên lửa siêu vượt âm Kh-47M2 Kinzhal. Các quan chức Ukraine và phương Tây nhiều lần nhấn mạnh những trường hợp đánh chặn thành công các mục tiêu này.
Năng lực đối phó với tên lửa đạn đạo khiến PAC-3 MSE trở thành một trong những loại đạn đánh chặn được Ukraine đặc biệt cần đến. Nhu cầu đối với dòng tên lửa này cũng gia tăng trong bối cảnh các hệ thống phòng không tại Trung Đông phải đối mặt với những mối đe dọa tương tự.
Ông Zelensky muốn tên lửa Patriot được bàn giao ngay
Tổng thống Volodymyr Zelensky hoan nghênh quyết định của Bộ Ngoại giao Mỹ, gọi đây là một bước tiến quan trọng đối với năng lực phòng không Ukraine. Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông mô tả việc phê duyệt thương vụ là “một quyết định mạnh mẽ” và đánh giá 500 tên lửa PAC-3 MSE là “một con số đáng kể”.
Tuy nhiên, điều khiến nhà lãnh đạo Ukraine không hài lòng nằm ở thời điểm giao hàng. Ông Zelensky cho biết: “Đã có quy định rằng việc giao hàng chi có thể bắt đầu trong vài năm tới”.
Nhà lãnh đạo Ukraine kêu gọi các đối tác Mỹ tìm cách giải quyết vấn đề thời gian bàn giao, nhấn mạnh rằng Kiev cần tên lửa PAC-3 vào đúng thời điểm cấp bách nhất.
Ông cho rằng 500 tên lửa được chuyển giao trong những tháng tới sẽ giúp Ukraine bảo vệ không phận trong giai đoạn then chốt. Trước đó, ông Zelensky nhiều lần đề xuất Mỹ và các đối tác chuyển giao một phần tên lửa PAC-3 hiện có trong kho dự trữ, thay vì chờ sản xuất những lô hàng mới trong vài năm tới. Theo lập luận của ông, các tên lửa được lấy từ kho dự trữ có thể giúp Ukraine đáp ứng nhu cầu trước mắt, trong khi sản lượng mới được sử dụng để bổ sung lại số vũ khí đã chuyển đi.
Ông đánh giá phương án này hoàn toàn khả thi, đồng thời cho rằng Ukraine không thể chờ đợi trong khi các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga vẫn tiếp diễn.
Ukraine thiếu tên lửa đánh chặn trước sức ép từ Nga
Tháng 10, ông Zelensky nói rằng, trong năm 2026 Ukraine nhận được trung bình khoảng 12 tên lửa đánh chặn Patriot mỗi tháng từ Mỹ. Con số này quá nhỏ so với quy mô các cuộc tấn công mà Kiev phải đối mặt.
Ông cho biết Nga phóng khoảng 150 tên lửa đạn đạo mỗi tháng, đồng thời đưa ra phép so sánh để nhấn mạnh sự chênh lệch giữa nguồn cung và nhu cầu thực tế: “Hãy tưởng tượng: bạn có thể trông chờ vào 150 tên lửa mỗi năm từ Mỹ, nhưng bạn cần phải bắn hạ 150 tên lửa đạn đạo mỗi tháng”.
Trong cuộc phỏng vấn với CNN hồi tháng 8, Tổng thống Ukraine cũng cảnh báo rằng số tên lửa đánh chặn mà nước này nhận được trong năm 2026 có thể chỉ bằng khoảng 40% so với năm 2025, tức giảm 2,5 lần. Trong khi đó, theo ông, Nga lại phóng số tên lửa đạn đạo mỗi tháng nhiều gấp đôi.
Ông Zelensky từng đề xuất Mỹ dành 5% kho tên lửa đánh chặn của nước này cho Ukraine. Nếu được cung cấp 10% kho dự trữ, Ukraine có thể đủ khả năng đánh chặn toàn bộ tên lửa đạn đạo Nga phóng tới, theo đánh giá của ông. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Ukraine cho biết tại thời điểm đưa ra đề xuất, Kiev trên thực tế chỉ nhận được khoảng 1% số tên lửa đánh chặn mà ông mong muốn.
📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.
Bạn cũng có thể thích
