Trang ChủHành lang đường sắt nối Trung Quốc với Iran đang trở thành kênh dự phòng quan trọng, giúp Tehran giảm rủi ro khi các tuyến hàng hải bị gián đoạn vì xung đột hiện nay với Mỹ.
Trong bối cảnh các tuyến vận tải biển tới Iran gặp nhiều hạn chế, các tuyến đường bộ và đường sắt qua Trung Á ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn trong việc duy trì dòng hàng hóa vào nước này. Số chuyến tàu hàng từ Trung Quốc tới Iran đã tăng mạnh trong những tháng gần đây, cho thấy Tehran đang tìm cách đa dạng hóa các kênh thương mại và giảm phụ thuộc vào vận tải qua đường biển.
Ông Sadr al-Din Niavorani, Phó Chủ tịch Ủy ban Xuất khẩu thuộc Phòng Thương mại Iran, cho biết việc hàng hóa tiếp tục được vận chuyển qua nhiều tuyến khác nhau cho thấy các kênh cung ứng của nước này vẫn hoạt động bất chấp những hạn chế hiện nay.
Iran đang tìm cách đa dạng hóa các kênh thương mại và giảm phụ thuộc vào vận tải qua đường biển. Ảnh minh họa: Tehran Times
Tàu hàng Trung Quốc tiếp tục tới Iran
Theo ông Niavorani, mỗi ngày có nhiều chuyến tàu hàng từ Trung Quốc tới Iran, mỗi đoàn gồm khoảng 50-60 toa. Mỗi toa có thể chở khoảng 60-70 tấn hàng, tương đương tải trọng của vài container tiêu chuẩn. Ông cho rằng nếu dòng hàng hóa vào Iran bị gián đoạn nghiêm trọng, tác động sẽ nhanh chóng thể hiện trên thị trường nội địa. Sự ổn định tương đối của nguồn cung hàng hóa cho thấy Iran vẫn có thể dựa vào nhiều tuyến vận tải khác nhau để duy trì nhập khẩu.
Những phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh xuất hiện một số thông tin và đồn đoán cho rằng hoạt động vận tải đường sắt giữa Trung Quốc và Iran có thể đã bị đình chỉ hoặc thu hẹp. Tuy nhiên, giới chức ngành đường sắt Iran bác bỏ các thông tin này và khẳng định tuyến vận tải vẫn hoạt động bình thường.
Theo số liệu của cơ quan đường sắt Iran, trước đây số tàu hàng Trung Quốc tới nước này chỉ ở mức vài chuyến mỗi năm. Trong thời gian gần đây, con số đã tăng lên vài chuyến mỗi ngày và có thời điểm vượt 100 chuyến trong một tháng.
Tuyến chính khởi hành từ Trung Quốc, đi qua Kazakhstan và Turkmenistan trước khi vào Iran qua cửa khẩu đường sắt Incheh Borun ở phía bắc. Ngoài ra còn có một tuyến khác đi qua Kazakhstan, sau đó kết hợp vận tải qua biển Caspi để đưa hàng tới các cảng phía bắc Iran.
Nhờ các hành lang này, hàng hóa Trung Quốc không nhất thiết phải đi theo các tuyến hàng hải dẫn tới eo biển Hormuz mà có thể tiếp cận Iran từ phía bắc, thông qua Trung Á.
Vì sao tuyến đường sắt ngày càng quan trọng?
Vai trò của hành lang đường sắt trở nên rõ hơn khi hoạt động vận tải thương mại trên biển gặp gián đoạn hoặc bị hạn chế. Trong những điều kiện như vậy, việc duy trì các tuyến thay thế giúp Iran giảm nguy cơ đứt gãy nguồn cung.
Vận tải đường sắt khó có thể thay thế hoàn toàn vận tải biển do năng lực chuyên chở thấp hơn nhiều. Tuy nhiên, đường sắt có thể vận chuyển một phần hàng hóa thiết yếu và các lô hàng thương mại, qua đó giảm sức ép lên vận tải biển trong thời kỳ khủng hoảng.
Điều này cũng làm gia tăng tầm quan trọng của các cửa khẩu đường sắt phía bắc Iran, đặc biệt là Incheh Borun và Sarakhs. Hai đầu mối này kết nối mạng lưới đường sắt Iran với Trung Á, Trung Quốc và Nga, tạo thêm các hành lang thay thế cho một phần hoạt động ngoại thương của Tehran.
Dù lưu lượng tàu tăng mạnh, hành lang này vẫn đối mặt không ít trở ngại. Việc hàng hóa phải đi qua nhiều quốc gia, khác biệt về khổ đường ray, yêu cầu chuyển container tại biên giới và các thủ tục hải quan đều có thể làm chậm quá trình vận chuyển.
Vì vậy, mở rộng các ga đầu mối, tăng năng lực bốc dỡ, rút ngắn thời gian chờ tại biên giới và cải thiện phối hợp giữa các quốc gia dọc tuyến được xem là những điều kiện then chốt nếu muốn nâng công suất hành lang.
Trong những năm gần đây, Iran cũng đã đầu tư mở rộng năng lực tại các cửa khẩu đường sắt phía bắc, trong bối cảnh thương mại giữa Trung Quốc, Iran và Nga gia tăng và có thời điểm gây thêm áp lực lên cơ sở hạ tầng hiện có.
Kênh dự phòng trước rủi ro trên biển
Số chuyến tàu hàng từ Trung Quốc tới Iran tăng lên cho thấy hoạt động ngoại thương của Tehran không còn phụ thuộc hoàn toàn vào một tuyến vận tải duy nhất. Bên cạnh đường biển, Iran đang sử dụng nhiều hơn các tuyến đường sắt và đường bộ qua Trung Á để duy trì dòng hàng hóa.
Từ góc độ này, những phát biểu của ông Niavorani về việc các kênh cung ứng tiếp tục hoạt động phản ánh nỗ lực của Iran nhằm duy trì chuỗi cung ứng khi vận tải biển gặp sức ép. Việc các chuyến tàu hàng Trung Quốc tiếp tục hoạt động với tần suất cao là một trong những dấu hiệu rõ nhất của xu hướng này.
Dù vậy, đánh giá rằng đường sắt có thể “vô hiệu hóa hoàn toàn” tác động của các hạn chế trên biển cần được nhìn nhận thận trọng. Năng lực vận tải đường sắt thấp hơn đáng kể so với đường biển, vì vậy khó có thể bù đắp toàn bộ lượng hàng hóa nếu các tuyến hàng hải bị gián đoạn trong thời gian dài. Tuy nhiên, trong những giai đoạn căng thẳng, đường sắt có thể giúp hạn chế nguy cơ thiếu hụt đột ngột và đóng vai trò như một kênh dự phòng quan trọng.
Nhìn tổng thể, sự gia tăng số chuyến tàu hàng Trung Quốc tới Iran cho thấy hành lang Trung Quốc – Trung Á – Iran đang ngày càng có vị trí đáng kể trong mạng lưới thương mại khu vực. Nếu năng lực hạ tầng tiếp tục được nâng cấp và các điểm nghẽn tại biên giới được tháo gỡ, hành lang này có thể đảm nhiệm vai trò lớn hơn trong việc bảo đảm dòng chảy hàng hóa và giảm mức độ dễ tổn thương của Iran trước những gián đoạn trên các tuyến thương mại đường biển.
📌 Bài viết này được đóng góp bởi người dùng và bản quyền thuộc về người dùng đã xây dựng bài viết. Bản quyền thuộc về tác giả gốc và chỉ dùng cho mục đích học tập và giao tiếp. Nếu có bất kỳ vi phạm nào, vui lòng liên hệ với chúng tôi để xóa nó.
Bạn cũng có thể thích
